De Bretonse taal

Komz a rit brezhoneg? Of spreekt u Bretons?

Het Bretons, de laatste Keltische taal van Europa, is heel kleurrijk. De taal “flirt” met het Gallisch en het Iers. In de 7e eeuw werd het op het hele schiereiland gesproken, daarna slechts ten westen van de diagonale lijn Saint-Brieuc-Vannes. Onder de 200 000 mensen die brezhoneg spreken, zijn steeds meer jongeren. Deze herovering is ook af te lezen aan de verkeersborden en uitgeverijen.

Foto 1 Langues Foto 2 Langues Foto 3 Langues Foto 4 Langues

Van schaamte tot trots

In de eerste helft van de 20e eeuw legde de republiek de Franse taal op. Recalcitrante schoolkinderen moesten een klomp of een bord dragen met "verboden te spugen en Bretons te praten". Later namen intellectuelen en politici het op voor het Bretons. Onder jongeren is de taal bezig met een revival. De tweetalige school Diwan (de “kiem”) heeft meer dan 3.000 leerlingen, tot op vwo-niveau.

In het privé en openbaar onderwijs zijn tweetalige netwerken opgericht. In totaal spreken 10 000 scholieren brezhoneg.

Eén taal of meerdere talen?

Voor alle duidelijkheid: het Bretons is een aparte taal en geen dialect. Het is onderverdeeld in 4 hoofddialecten: Cornouillais in Zuid-Finistère, Léonard in Noord-Finistère, Trégorrois in Vannetais. Verder naar het oosten wordt Gallisch gesproken.

Wie spreken Bretons?

200.000 mensen zouden Bretons spreken. De meerderheid daarvan woont in de Finistère. 35.000 mensen zouden dagelijks Bretons spreken. Als u uw gehoor (skouarn) zou trainen, zou u op lokale markten kleurrijke dialogen kunnen horen waarvan de betekenis u ontgaat.

Bretons op verkeersborden

De verkeersborden en officiële aanwijzingen zijn nu tweetalig. Quimper is makkelijk te herkennen als Kemper (de “plaats waar stromen samenvloeien”), maar Vannes voor Ar Gwended is minder vanzelfsprekend. Ker betekent een bewoonde plaats of dorp en wordt vaak gebruikt voor plaatsnamen.

Een goed vertaalvoorbeeld: Asterix spreekt ook Bretons!

Nu bent u aan de beurt!

De meest bekende uitdrukkingen zijn een goed voorbeeld van de gastvrijheid van deze regio. Het gaat om uitdrukkingen als Yech Mad, “Op je gezondheid”, fest-noz, “feestavond”, degemer mat, “welkom” en Kenavo, “Tot ziens”.

U zult snel krampouezh delen, “pannenkoeken”, en kouign-amann, “boterkoeken”.

Altijd handig:

mat an traoù ? "hoe gaat het?"

Het wordt lastiger als u een torr-penn bent, een “zeur", of als er geschetterd wordt diwall!, “pas op!``.