Groene algen

Groene algen maken deel uit van het Bretonse ecosysteem. Ze worden ook wel “zeesla” genoemd omdat ze lijken op dikke sla en eetbaar zijn.
In de lente en de zomer kan het in sommige baaien, met name in het noorden van Bretagne, voorkomen dat ze door hun sterke ontwikkeling een "groene vloed” vormen. Hoe ontstaat dit fenomeen? Waar doet het zich voor? Is het gevaarlijk voor de gezondheid? Wat is er tegen te doen?

  • V1: Wat is een “groene vloed”?

De groene alg ontwikkelt zich in suspensie in zeewater, in zandbaaien met een zachte helling, waar alle omstandigheden voor zijn ontwikkeling aanwezig zijn, met name:

  • ondiep water, want groene algen hebben veel licht nodig,
  • water dat rijk is aan stikstof en fosfor, de twee voornaamste voedingsstoffen van deze plant,
  • tamelijk rustig water om de algen en hun voedingsstoffen ter plaatse te houden.

Sinds ongeveer dertig jaar is op sommige plaatsen aan de Bretonse kust, net zoals trouwens overal ter wereld, een uitzonderlijke ontwikkeling van de groene algen waar te nemen die aanspoelen aan de kust. Dit fenomeen van “groene vloed” houdt verband met een te grote hoeveelheid voedingsstoffen, voornamelijk afkomstig uit de landbouw (meststoffen) en de steden (fosfor) die door de rivieren naar zee wordt gebracht.

Terug naar boven

  • V2: Waar zijn groene algen te vinden in Bretagne?

Groene algen ontwikkelen zich in Bretagne vooral sinds de jaren 70. Dit ingewikkelde fenomeen hangt met vele factoren samen (zonuren, temperatuur, neerslag, getijden, stormen, zeestromingen,...) die niet met zekerheid te voorspellen zijn en waarvan de omvang niet voorzien kan worden.
 Veel regenval in de lente bijvoorbeeld kan het vervoer van landbouwmeststoffen in de rivieren naar zee bevorderen en een groene vloed veroorzaken, zelfs als in het voorgaande jaar, dat droger was, geen groene vloed ontstaan is. Daarentegen kunnen winterstormen de zeebodem in een baai zo veranderen dat de algen zich er niet meer ontwikkelen.
 Het is dus onmogelijk om te voorspellen of een strand dat één jaar getroffen is dat het volgende seizoen weer zal zijn. Dankzij het historische overzicht kunnen we wel de gebieden identificeren die de ontwikkeling van algen zouden kunnen bevorderen. Zo worden acht baaien gerecenseerd waar groene algen elk jaar sinds 1998 zijn voorgekomen, maar in zeer verschillende mate: de baai van Saint Brieuc, Douarnenez, la Forêt en la Fresnaye, het strand van La Grève de Saint Michel en de kreken van Locquirec, l’Horn–Guillec en Guisseny.
 (bron: Schéma Directeur d’Aménagement et de Gestion des Eaux du Bassin Loire-Bretagne 2010-2015.)

Terug naar boven

  • V3: Zijn groene algen giftig?

Op zee of vers aangespoeld aan de kust vormen groene algen geen enkel gevaar voor de mens. Maar als ze dagen geleden in grote hoeveelheden zijn aangespoeld en een centimeterdikke laag vormen, beginnen ze te ontbinden, zoals elke organische materie. Dit fenomeen brengt dan ammoniakgas voort en een ander gas dat bijzonder giftig is in een hoge concentratie, waterstofsulfide.
Daarom heeft de overheid een aantal voorzorgsmaatregelen ingesteld ter preventie van de risico’s. In baaien waar in het verleden grote hoeveelheden groene algen zijn aangespoeld, maakt een versterkte bewaking het mogelijk om de groene algen op te ruimen zodra ze aanspoelen, zodat elk fenomeen van ontbinding en daarmee elk gevaar voor eventuele gasuitstoot voorkomen wordt.
Bovendien wordt dit jaar een test gedaan met het opruimen van groene algen op zee, in de baai van Saint-Brieuc en Lannion, om de ontwikkeling van de algen te beperken en te voorkomen dat ze op de kust aanspoelen.

Terug naar boven

  • V4: Is het gevaarlijk om te wandelen waar algen zijn aangespoeld?

Als de algen door de zee op het strand of de rosten zijn neergelegd, drogen ze uit en beginnen ze te gisten onder de korst die zich aan de oppervlakte vormt. Zoals elke organische materie komt bij de ontbinding ervan ammoniak vrij en een ander bijzonder giftig gas, waterstofsulfide.
Wanneer op deze algen gelopen wordt en de korst aan de oppervlakte wordt doorbroken komen deze gassen plotseling vrij in de atmosfeer, wat een risico vormt voor de gezondheid door de concentratie ervan. Zodra een sterke geur van rot ei wordt waargenomen die kenmerkend is voor de aanwezigheid van waterstofsulfide, wordt aanbevolen om de betreffende zone snel te verlaten.

Terug naar boven

  • V5: Hoe kan ik weten dat een aangespoelde groene alg vers is en dus zonder gevaar of in tegendeel aan het ontbinden is en gevaarlijk?

De geur is de beste indicatie over de staat van versheid van de aangespoelde algen.

Als deze namelijk aan het ontbinden zijn, produceren zij potentieel bijzonder giftige gassen, met name waterstofsulfide, dat een sterke geur van rot ei afgeeft waardoor u onmiddellijk gewaarschuwd wordt.

In elk geval raden wij u altijd aan om uit voorzorg een plaats te verlaten waar u grote hoeveelheden groene algen aantreft, totdat deze zijn opgeruimd. Als u een groene vloed of grote hoeveelheden groene algen ontdekt op een niet bewaakt strand, of terwijl u langs de kust wandelt, verzoeken wij u om dit gebied te verlaten en bij uw terugkomst het toeristenbureau of stadhuis van uw vakantieplaats te waarschuwen.

Terug naar boven

  • V6: Wat moet ik doen als ik een groene vloed tegenkom?

Wij raden u altijd aan om uit voorzorg een plaats te verlaten waar u grote hoeveelheden groene algen aantreft, totdat deze zijn opgeruimd.
Als u een groene vloed ontdekt op een niet bewaakt strand, of terwijl u langs de kust wandelt, verzoeken wij u om dit gebied te verlaten en bij uw terugkomst het toeristenbureau of stadhuis van uw vakantieplaats te waarschuwen.

Terug naar boven

  • V7: Is het gevaarlijk om te zwemmen als er grote hoeveelheden groene algen in het water aanwezig zijn?

Nee, helemaal niet, in het water zijn groene algen geheel ongevaarlijk.
De kwaliteit van het zwemwater wordt altijd regelmatig gecontroleerd door de DDASS. In 2009 werden 548 Bretonse stranden gecontroleerd en slechts 4% werd met “mogelijkheid van tijdelijke vervuiling” geklasseerd, geen enkel strand werd gesloten (bron: Ministerie van Gezondheid).
Voor meer informatie raadpleegt u de pagina “Kwaliteit van het water” in de rubriek "Milieu-informatie".

Terug naar boven

  • V8: Wanneer kan ik zonder gevaar met mijn kinderen naar een Bretons strand?

Het hele jaar door! In de herfst en winter komt er geen groene algenontwikkeling voor. In de lente en de zomer worden alle openbare stranden stelselmatig schoongemaakt.

Terug naar boven

  • V9: Welke maatregelen worden momenteel genomen?

De stelselmatige opruiming van groene algen die zijn aangespoeld op de openbare stranden, die in 2010 nog werd versterkt, en de tests met opruiming in het water in 2010 en 2011, om de hoeveelheid algen aan de bron te beperken, moeten nadelige gevolgen voor de toeristen voorkomen die voor Bretagne kiezen.
Als een strand echter met algen bedekt wordt tijdens hoogtij moet de burgemeester van de betreffende gemeente, samen met de politie, de toegang tot het strand tijdelijk blokkeren totdat het strand schoongemaakt is.

Terug naar boven

  • V10: Hoe kan het fenomeen van de "groene vloed" geëlimineerd worden?

Een “bestrijdingsplan tegen de groene algen” is aan de regering gepresenteerd op 5 februari 2010. Buiten de versterking van de preventiemaatregelen verplichten de Bretonse autoriteiten en de boeren zich om het gebruik van kunstmest en meststoffen diepgaand te herzien, omdat deze de ontwikkeling van de groene algen veroorzaken.

Terug naar boven